Kontrolery MIDI

Czym jest MIDI?

MIDI to standard cyfrowej komunikacji urządzeń muzycznych, który jest z nami już od lat osiemdziesiątych. Istnieje praktycznie w niezmienionej postaci co potwierdza jego sensowność i przydatność. O co w nim chodzi? Chodzi o wysyłanie tzw. "komunikatów MIDI", przesyłający do komputera lub innego urządzenia "meta informacje" o tym, co właśnie zagraliśmy na naszym instrumencie: jaka nuta została zagrana, z jaką dynamiką, z jakimi parametrami. Nie jest tu więc przesyłany konkretny dźwięk, a zaledwie informacje o tym, co i jak nacisnęliśmy.

Po co nam takie rozwiązanie?

Takie rozwiązanie daje ogromne możliwości ponieważ jest bardzo proste i wydajne, nie wymaga skomplikowanego sprzętu do obsługi przesyłu danych, a przede wszystkim pozwala dowolnie prostemu i taniemu kontrolerowi MIDI sterować dowolnym instrumentem, który obsługuje ten standard.

Jakie to instrumenty? Ano jest ich masa - od samplerów, poprzez syntezatory, aż do efektów gitarowych czy, uwaga, stołów mikserskich. Na czele tej listy w dwudziestym pierwszym wieku oczywiście znajduje się komputer, na którym możemy zainstalować odpowiednie wtyczki VST, instrumenty VSTi, czy oprogramowanie DAW.

Jaka klawiatura MIDI na początek?

Jak wspomnieliśmy, dowolnie tani i prosty kontroler MIDI pozwala na sterowanie dowolnie drogim i skomplikowanym instrumentem, o ile ten korzysta ze standardu MIDI. Możemy więc bardzo tanią i malutką klawiaturą (np. Akai LPK 25) osiągnąć brzmienia identyczne z tymi wygenerowanymi za pomocą drogiej klawiatury MIDI (np. Akai MPK Road 88).

Po co więc istnieją w ogóle droższe klawiatury i sterowniki MIDI? Różnic jest kilka.

Pierwsza, to oczywiście jakość wykonania - im droższa klawiatura, tym większa szansa, że będziemy używać jej co najmniej tyle, ile istnieje już standard MIDI ;-) Przy tanich urządzeniach, nie wytrzymuje po prostu mechanika - klawisze, styki, kontrolery.

Po drugie, liczba klawiszy i mechanizm klawiatury: lekka dwuoktawowa klawiatura będzie znacznie tańsza od pełnowymiarowej z mechanizmem młoteczkowym i klawiszami z drewna. U nas oprócz Akai stoją też Novation (Impulse 25/49/61, seria FLkey dla użytkowników FL Studio, rozbudowany 61SL MkIII), PreSonus ATOM SQ i rodzina IK iRig Keys I/O 25/49 z interfejsem audio na pokładzie.

Po trzecie, liczba i rodzaje kontrolerów, czyli suwaków, potencjometrów, przycisków oraz padów. Jeśli celujemy nie tyle w "standardowy instrument klawiszowy" pokroju organów czy pianina, a interesuje nas robienie nowoczesnej muzyki i sterowanie parametrami efektów i programu do odpalania sampli czy loopów, powinniśmy się raczej zainteresować niewielką klawiaturą, która jednak jest bogato wyposażona w dodatkowe kontrolery do sterowania tymi właśnie parametrami, np. Akai MPK Mini MK2.

Za jej pomocą damy radę zagrać fortepianem - bo czemu nie (choć umówmy się, nie ma to wiele wspólnego z uczuciem grania na tym instrumencie). Ale przede wszystkim mamy pady perkusyjne, suwaki i potencjometry - możemy nimi uruchomić sample, regulować parametry wirtualnego instrumentu, itp.

A to dopiero początek całej zabawy :-)

Najczęstsze pytania: kontrolery MIDI

Ile klawiszy potrzebuje kontroler MIDI?

Do programowania beatów i basów wystarcza 25 klawiszy (Akai MPK Mini, FLkey Mini), do gry oburącz komfortowe są 49, a pianisty uratuje dopiero 61 albo 88. Im mniej klawiszy, tym więcej miejsca na biurku, więc liczy się kompromis.

Co daje seria Novation FLkey?

FLkey ma przyciski i pokrętła spięte bezpośrednio z FL Studio, więc kanały, mikser i transport sterują się z klawiatury bez sięgania po mysz. Dla producentów pracujących w tym DAW to znaczne przyspieszenie roboty.

Po co pady na kontrolerze?

Pady uruchamiaj sample, biją perkusję i przełączają sceny, więc produkcja bije rytmy palcami zamiast rysowania ich w DAW. To najczęściej używany element kontrolera po samych klawiszach.

Mechanizm młoteczkowy czy synth?

Młoteczek czuje się jak pianino i służy nauce gry, a synth jest lekki, szybki i lepszy do basów oraz leadów. Jeśli uczysz się gry, młoteczek, jeśli produkcja, synth wystarczy.

Czy kontroler MIDI działa bez komputera?

Zwykle nie, bo kontroler sam nie wydaje dźwięku, więc potrzebuje DAW, wirtualnego instrumentu albo modułu brzmieniowego, do którego podłączysz go po MIDI. To narzędzie sterujące, nie instrument sam w sobie.