Jakie struny do gitary wybrać? Kompletny poradnik

Jakie struny do gitary wybrać?

W skrócie: do gitary klasycznej zakładasz struny nylonowe, do akustycznej stalowe z owijką z brązu, do elektrycznej niklowane, a do basowej takie jak do elektryka, tylko grubsze i dłuższe. Ukulele ma struny dedykowane, zwykle nylonowe. Na początek wybieraj cieńsze komplety i normalny naciąg, bo łatwiej się na nich gra. Komplet kosztuje od 35 do 120 zł w zależności od instrumentu, a poniżej rozkładamy cały wybór na czynniki pierwsze.

Pytanie o struny pada u nas na ladzie w dwóch wersjach. Pierwsza to "pękła mi struna, potrzebuję nowej", czyli sprawa prosta jak budowa cepa. Druga to "jakie struny powinienem kupić", a wtedy robi się ciekawie, bo na tę strunę pękniętą składa się typ gitary, grubość, materiał, naciąg, powłoka i budżet. Sporo zmiennych jak na sześć sznurków za czterdzieści złotych.

Dobra wiadomość: nie taki diabeł straszny, jak go malują na forach. Poniżej przeprowadzamy Cię przez cały wybór po kolei, tak jak robimy to codziennie przy ladzie na Skawińskiej. Bez magii, bez marketingowej waty i bez udawania, że droższe zawsze znaczy lepsze.

Ile strun ma gitara i jak się nazywają?

Standardowa gitara ma sześć strun. Liczymy je od najcieńszej do najgrubszej i stroimy klasycznie tak: E - A - D - G - B (H) - E. Najcieńsza struna to numer 1 (wysokie E), najgrubsza to numer 6 (niskie E). W Polsce piątą strunę często nazywa się H zamiast B, bo tak uczyły szkoły muzyczne za czasów, gdy telefon miał tarczę.

Są też warianty dla spragnionych: gitara basowa ma standardowo 4 struny (E - A - D - G), dwunastostrunowa akustyczna ma 12 strun w parach oktawowych, a elektryczne bywają siedmio- i ośmiostrunowe dla ludzi, którym sześć dźwięków to za mało dramatu. Na szczęście zasady wyboru są wszędzie te same.

Najpierw typ gitary, potem struny

To najważniejsza zasada tego poradnika, więc zrób sobie tatuaż ze ściągą na przedramieniu: struny dobiera się pod typ instrumentu, nie pod gust. Są wymienne w obrębie typu, ale nie między typami. Nie istnieje coś takiego jak struny do zwykłej gitary. To jak z paliwem: nie wlewasz ropy do benzyniaka, bo ropa lepsza. Nie zadziała.

Gitara klasyczna - tylko nylon

Klasyk jeździ na strunach nylonowych: trzy górne to gładki nylon, trzy dolne to rdzeń, zwykle nylonowy, choć bywają też z innych materiałów, owinięty metalem. Wiąże się je na mostku na węzeł, bo mostek klasyka nie ma kołków. Nigdy nie zakładaj stalowych strun na gitarę klasyczną. Naciąg strun metalowych jest niemal dwukrotnie większy, a konstrukcja klasyka nie jest na to zbudowana. Efekt poznasz nie w brzmieniu, tylko przy odbiorze z serwisu.

Polecane przez nas komplety do klasyka znajdziesz w kategorii struny do gitary klasycznej.

Gitara akustyczna - stal z brązem

Akustyk gra na strunach stalowych z owijką z brązu na basowych strunach. Zakończone są kulką, którą blokuje się kołkiem w mostku. Tu wybór to głównie brąz 80/20 kontra fosforan i decyzja, czy płacisz za powłokę ochronną. Szczegóły w sekcji o materiałach, komplety w kategorii struny do gitary akustycznej.

Gitara elektryczna - nikiel pod przetworniki

Elektryk potrzebuje strun, które "widzą" magnesy przetworników, czyli stalowych z niklowaną owijką. Struny z akustyka na elektryku zagrają, ale przetworniki usłyszą je słabiej. Wybór kompletów do elektryka mamy najszerszy w sklepie: struny do gitary elektrycznej. A tak przy okazji: lata temu nagraliśmy megatest 10 marek strun elektrycznych na jednej gitarze, możesz go obejrzeć na naszym kanale YouTube.

Gitara basowa - osobny świat

Basowe struny to konstrukcyjnie to samo co u elektryka, tylko w rozmiarze kabla, nie sznurka: stalowy rdzeń, metalowa owijka, grubości zaczynające się tam, gdzie gitarowe się kończą. Ceny też. Standardowy czterostrunowy bas stroi się E - A - D - G. Komplety w kategorii struny do gitary basowej.

Ukulele - nylon według rozmiaru

Ukulele gra na strunach nylonowych lub fluorokarbonowych i tu pilnujesz jednego: rozmiaru. Struny do sopranu nie pasują na tenora, bo różnią się długością i naciągiem. Komplety dopasowane do rozmiarów znajdziesz w kategorii struny do ukulele.

Grubość strun, czyli co oznaczają cyferki 9-42, 10-46 i 12-53

Oznaczenie na opakowaniu to grubość najcieńszej i najgrubszej struny w tysięcznych cala. Zapis "10-46" czytasz: pierwsza struna ma 0,010 cala, szósta 0,046. Mniejsza liczba to cieńsza struna i odwrotnie.

Prosta logika: cieńsze struny dociskasz i podciągasz łatwiej, ale grają ciszej i delikatniej. Grubsze dają mocniejszy, pełniejszy dźwięk, ale wymagają siły w palcach.

W akustyku skala wygląda podobnie, tylko wszystko jest o klasę grubsze: 10-47 to extra light, 11-52 custom light, 12-53 to złoty standard, a 13-56 gra już naprawdę głośno i naprawdę mocno w palce.

Nasza rekomendacja na początek: elektryk 9-42 albo 10-46, akustyk 11-52 albo 12-53. Grubsze komplety to świetny sposób na rozbudzenie kciuka i uśpienie motywacji.

Z czego są struny? Materiały i owijki

Grubość mówi, jak struna leży pod palcem. Materiał mówi, jak brzmi. I tu zaczyna się część, w której różnice są realnie słyszalne, a nie tylko na opakowaniu.

Nylon (klasyk i ukulele)

Górne struny to czysty nylon, dolne to rdzeń nylonowy owinięty metalowym drutem, zwykle posrebrzanym. Nowsze serie używają materiałów kompozytowych, jak carbon czy tytan, które grają jaśniej i głośniej niż klasyczny nylon.

Stal niklowana (elektryk i bas)

Standard elektryczny: stalowy rdzeń, owijka ze stali niklowanej. Brzmienie jasne i uniwersalne. Warianty: czysty nikiel gra cieplej i bardziej "vintage", stal nierdzewna jaśniej i trwalej, a kobaltowe mocniej współpracują z przetwornikami.

Brąz 80/20 kontra fosforan (akustyk)

Brąz to stop miedzi, choć na opakowaniu i tak zobaczysz angielskie słowo bronze, bo tak piszą wszyscy producenci. Brąz 80/20 gra jasno i metalicznie, świetnie brzmi świeży, szybko matowieje. Fosforan, czyli brąz wzbogacony fosforem, gra cieplej i trzyma brzmienie zauważalnie dłużej. Dla większości graczy fosforan to bezpieczniejszy wybór.

Powlekane czy zwykłe

Powlekane struny (jak serie Elixir Nanoweb czy Optiweb) mają mikroskopijną warstwę osłonową, która chroni owijkę przed brudem i potem z palców. Kosztują około dwa razy więcej, a wytrzymują trzy do pięciu razy dłużej. Matematyka wychodzi na plus, pod warunkiem że zgadzasz się z ich nieco gładszym dotykiem i spokojniejszym atakiem, choć są modele, które tego ficzera nie mają.

Naciąg strun: niski, normalny czy wysoki?

W klasyku zamiast cali masz naciąg (tension): low, normal albo hard. To informacja, jak mocno struny napinają gryf i jak mocno trzeba je dociskać.

• Normal / medium tension - standard, pasuje do niemal każdej gitary i każdego gracza. Od tego zaczynaj.
• Hard / high tension - głośniej, mocniejszy atak, bardziej dynamiczna gra. Dla doświadczonych i dla gitar, które producent na to pozwala.
• Low tension - miękkie, wygodne, cichsze. Opcja dla palców, które jeszcze nie zbudowały charakteru.

Niepewny wybór zawsze rozstrzygaj na korzyść normalnego naciągu. Wysoki naciąg na delikatnej klasycznej gitarze to prosta droga do wypukłego pudła i wizyty w naszym serwisie z przestraszoną miną.

Kiedy wymienić struny?

Struny to materiał eksploatacyjny, jak opony w samochodzie albo szczoteczki do zębów w łazience. Zużywają się od potu, brudu i tlenu, nawet gdy gitara wisi na ścianie. Objawy zużycia:

• brzmienie zrobiło się matowe i płaskie, jakby gitara miała katar,
• owijka śmierdzi starością: matowa, czerniejąca, czasem z zielonkawym nalotem,
• gitara coraz gorzej trzyma strój i coraz trudniej ją nastroić,
• po prostu nie pamiętasz, kiedy ostatnio je zmieniałeś. To też jest objaw.

Jak często? Amator grający regularnie wymienia komplet co 2-3 miesiące. Muzyk grający koncerty i nagrania robi to co kilka tygodni, a przed ważnym występem niezależnie od stanu. Nylonowe w klasyku żyją dłużej, spokojnie 3-6 miesięcy, bo nie rdzewieją.

Dobra wiadomość budżetowa: pękła jedna struna, a reszta kompletu jest młoda? Kupujesz pojedynczą strunę i jedziesz dalej. Jak komplet ma pół roku, to pojedyncza wymiana jest jak jedna nowa skarpetka do starych gumiastych butów. Lepiej całość.

Ile kosztują struny do gitary?

Komplet to wydatek rzędu jednej pizzy, czasem dwóch. Orientacyjne półki z naszej półki:

Pojedyncza struna kosztuje kilka do kilkunastu złotych. A jeśli nie chcesz się bawić w wymianę sam, nasz serwis gitarowy zrobi regulację gitary i przy okazji wymieni też struny. Trzeba je tylko przynieść albo kupić u nas, bo setup robi się zawsze na nowych strunach. Pisaliśmy o tym szerzej w artykule kiedy gitara prosi o pomoc.

Najczęstsze błędy przy wyborze strun

Lista skompilowana z realnych scenek przy ladzie. Każda pozycja to coś, co widzieliśmy wielokrotnie:

1. Metalowe struny na klasyku. Rekord świata w kategorii "skuteczny sposób na zerwanie mostka". Klasyk = nylon, koniec tematu.
2. Za grube struny na start. SRV grał na trzynastkach i brzmiał jak SRV. Ty na trzynastkach będziesz grał jak ktoś, kto zaraz poddaje się z nauką.
3. Kupowanie marki zamiast specyfikacji. "Chcę Ernie Ball" to jak "chcę buty Adidasa". Świetnie, a jaki rozmiar? Najpierw grubość i materiał, potem marka.
4. Komplet za 9,99 z półki obok śrub. Struny z marketu budowlanego istnieją, ale ich żywotność mierzy się w dniach, a strój w minutach.
5. Struny do ukulele w złym rozmiarze. Sopranowe na tenorze nie zagrają, bo fizyka nie czyta opakowań.

Nasze typy prosto z lady

Gdyby ktoś wszedł dziś do sklepu i powiedział "nie chcę myśleć, dajcie sprawdzone struny", to właśnie wręczylibyśmy mu to:

• Klasyk, start: D'Addario EJ27N, budżetowy klasyk szkolnych lat. Normalny naciąg, przewidywalne brzmienie. Krok wyżej: EJ45 Pro-Arte albo carbonowe Knobloch CX Carbon z półki premium, gdy chcesz usłyszeć, ile naprawdę potrafi Twoja gitara.
• Akustyk: D'Addario EJ16 12-53 fosforan, czyli standard gatunku w normalnej cenie. A jak wymieniasz rzadko i nie chcesz robić tego co miesiąc: Elixir Nanoweb Phosphor.
• Elektryk: Ernie Ball Regular Slinky 10-46 albo D'Addario EXL110, oba w cenie pizzy. To ikony, które grały na połowie płyt w Twojej bibliotece. Chcesz trwalsze: Elixir Optiweb lub D'Addario NYXL.
• Bas: Ernie Ball Regular Slinky Bass albo D'Addario EXL160.
• Ukulele: komplety Ortega, Aquila albo Worth z kategorii struny do ukulele, dopasowane do rozmiaru instrumentu.

Do tego dwa akcesoria, które przy ladzie dorzucamy z automatu: korbka do nawijania, bo wymiana z korbką trwa pięć minut zamiast dwudziestu, oraz stroik klipsowy, bo nowe struny trzeba nastroić, a ucho na początku kłamie.

Najczęściej zadawane pytania o struny do gitary

Jakie struny do gitary klasycznej, a jakie do akustycznej?

Do gitary klasycznej zakładasz wyłącznie struny nylonowe, do akustycznej stalowe z owijką z brązu. To nie jest kwestia gustu: klasyk nie jest zbudowany na naciąg stalowych strun i metalowy komplet może go uszkodzić. Różnicę poznasz też po mostku: klasyk wiąże struny na węzeł, akustyk blokuje je kołkami.

Jakie struny są w gitarze po kolei?

Standardowe strojenie to E - A - D - G - B (H) - E, licząc od struny najgrubszej do najcieńszej. Numeracja jest odwrotna: struna numer 1 to wysokie E, struna numer 6 to niskie E. Bas czterostrunowy stroi się jak dolne struny gitary: E - A - D - G.

Co oznaczają cyfry 10-46 albo 10-52 na opakowaniu?

To grubość najcieńszej i najgrubszej struny w tysięcznych cala. Zapis 10-46 oznacza strunę pierwszą 0,010 cala i szóstą 0,046. Cieńsze komplety grają lżej i ciszej, grubsze ciężej i głośniej. Na początek polecamy 9-42 lub 10-46 w elektryku i 11-52 lub 12-53 w akustyku.

Ile kosztuje jedna struna do gitary?

Pojedyncza struna kosztuje kilka do kilkunastu złotych w zależności od typu i materiału. Jeśli pękła Ci jedna struna na młodym komplecie, kupujesz ją osobno i dalej grasz. Gdy komplet ma już kilka miesięcy, oszczędność jest pozorna, bo nowa struna zagra jaśniej niż reszta i zestaw zagra nierówno.

Jak często trzeba wymieniać struny w gitarze?

Przy regularnej grze amatorskiej co 2-3 miesiące, przy grze koncertowej co kilka tygodni. Nylonowe struny w klasyku wytrzymują dłużej, 3-6 miesięcy, bo nie korodują. Najprostszy test: jeśli brzmienie zmatowiało, owijka poczerniała albo nie pamiętasz ostatniej wymiany, to znak, że pora.

Czy struny do gitary elektrycznej można założyć na akustyczną?

Fizycznie tak, ale akustyk zagra na nich ciszej i cieniej, bo niklowana owijka jest delikatniejsza od tej z brązu. W drugą stronę, czyli struny z akustyka na elektryku, też nie jest świetny pomysł, bo przetworniki magnetyczne słabiej odczytują brąz. Każdy instrument ma swoje struny i warto tego pilnować.

Struny powlekane czy zwykłe - czy warto dopłacić?

Warto, jeśli grasz sporadycznie albo nie chcesz wymieniać strun często. Powlekane komplety kosztują około dwa razy więcej, a żyją trzy do pięciu razy dłużej, więc rachunek wychodzi na ich korzyść. W zamian dostajesz gładszy dotyk i nieco spokojniejszy atak, co części graczy pasuje, a części nie, choć są modele powlekane bez tego efektu.

Gdzie to wszystko kupić?

Cała opowieść z tego poradnika wisi na naszej półce: komplety do każdego typu gitary znajdziesz w dziale struny w sklepie online i stacjonarnie na Skawińskiej 14 w Krakowie. Jak nie wiesz, który komplet wybrać, przyjdź z gitarą: dobierzemy struny, wymienimy je przy Tobie i powiemy wprost, czy Twoja gitara potrzebuje czegoś jeszcze. Szanujemy Twój czas i Twój sprzęt, a gitarę, która "o dziwo gra lepiej", zobaczysz na miejscu.

- Rafał Majewski