Gitara klasyczna czy akustyczna - różnice i wybór na start
TL;DR: gitara klasyczna czy akustyczna - rozstrzygnięcie
Jeśli kupujesz gitarę dla dziecka albo zaczynasz naukę gry od zera i boisz się o palce, wybierz gitarę klasyczną z nylonem. Jeśli chcesz grać piosenki, śpiewać przy ognisku i słyszeć pełny, głośny akompaniament, weź stalówkę. A jeśli decyzja dalej cię meczy, przyjdź na Skawińską 14 i przetestuj oba instrumenty własnym głosem: papiery opisują gitary, dłonie je wybierają.
| Dziecko na start | klasyk (nylon wybacza, rozmiary od 1/4) |
| Dorosły na start, piosenki i śpiew | stalówka (głośny akompaniament) |
| Granie palcami, klasyka i flamenco | klasyk |
| Granie z nagłośnieniem | wersja elektroakustyczna z puzdrem |
Czym się różni gitara klasyczna od akustycznej?
Żadne inne instrumenty muzyczne nie dzielą początkujących na dwa obozy tak jak ta dwójka. Najkrótsza odpowiedź brzmi: strunami. Klasyk ma struny nylonowe, stalówka metalowe, i z tej jednej różnicy wynika prawie wszystko. Rodzaje gitar mają dziś wiele odmian, ale najczęstszy dylemat pierwszego zakupu dotyczy tej pary, a różnica w praktyce, pokazuje rozpiska poniżej: szerokość szyjki, siła naciągu, sylwetka, brzmienie i to, jak bardzo cierpią twoje opuszki w pierwszym miesiącu nauki gry na gitarze. Różnica między tymi dwoma rodzajami gitar jest bowiem większa, niż sugeruje podobna sylwetka, więc rozbierzemy obie konstrukcje na części, zanim powiemy, dla kogo która.
Jak to wygląda w praktyce, wiemy z codziennych rozmów w sklepie: klient często nie wie, jaka jest różnica, ale ma w głowie obraz i mówi, że chce zwykłą gitarę. Dopytany po chwili precyzuje: z żyłkami, z nylokami, taką jak stała kiedyś u rodziców w pokoju. I właśnie wtedy można mu powiedzieć, że jest inaczej, niż się o tym mówi: to, co nazywa zwykłą gitarą, to klasyk z nylonem, a jej donośniejsza koleżanka z metalowymi strunami to osobna rodzina z własnym charakterem.
Struny: nylon kontra stal
W klasyku wszystkie struny mają rdzeń z nylonu, choć trzy grubsze noszą metalową owijkę, przez co wiele osób myśli, że gra na pół nylonie, pół stali. W stalówce zestaw jest metalowy, a jego grubość dobiera się pod dłoń i gatunek muzyki (najczęściej od 0,010 do 0,013 cala) i mają inne mocowanie: zaczepki wpinane w mostek zamiast węzłów wiązanych przy podstawce. Nylon jest miękki dla palców, stal jest głośna i wyrazista, i to jest ten kompromis, od którego zaczyna się cała dyskusja.
Gryf: szeroki kontra wąski
Gryf gitary klasycznej jest szerszy i bardziej płaski, z siodełkiem o typowej szerokości około 52 milimetrów, wobec około 43 milimetrów w stalówce. Szeroki gryf ułatwia początkującym trafianie palcami między progami, tym bardziej że podstrunnica klasyka jest prawie płaska, a nie łukowata jak w stalówce. Wąski profil stalówki jest wygodniejszy dla dłoni przyzwyczajonych do chwytania akordów barowych i szybszych zmian pozycji.
Pręt regulacyjny i siła naciągu
Metalowy naciąg ciągnie szyjkę z siłą, której drewno samo nie udźwignie, więc stalówka ma w nim stalową regulację, która koryguje naprężenia i akcję. Klasyk przez lata obywał się bez niego, bo naciąg nylonu jest łagodny, i dopiero nowsze modele zaczęły dostawać regulację jako bonus wygody. Wniosek praktyczny jest prosty: do klasyka nie dokłada się metalowych strun, bo konstrukcja nie jest na taki naciąg przystosowana i można ją trwale uszkodzić.
Korpus: jeden kształt kontra cały stelaż
Gitara klasyczna posiada jeden kanoniczny kształt pudła, za to całą skalę rozmiarów: 1/4, 1/2, 3/4, 7/8 i pełne 4/4, dobieranych do wzrostu i dłoni grającego. Instrumenty ze stalami kupisz w wielu sylwetkach, od masywnej sylwetki D, przez mniejszy concert i Grand Auditorium, po wielkie jumbo, i każda z tych sylwetek brzmi i leży inaczej. Większe pudło rezonansowe wzmacnia drgania, więc zwykle daje basowy dołek i głośność, mniejsze wygodę i wyraźniejsze średnice.
Mostek, siodełko i reszta detali, które robią różnicę
W klasyku nylon wiąże się węzłem, w stalówce zestaw wpina się zaczepkami przez płytę wierzchnią, więc wymiana zestawu wygląda zupełnie inaczej na każdym z tych instrumentów. Pudło klasyka ozdabia rozeta, a łezki chroniącej drewno brak, bo klasyk gra palcami. Zabierając klasyka na stojący występ, zaprzyjaźnisz się też z paskiem typu krawatowego, bo fabrycznych zaczepów paska w klasyku zwykle nie ma, a to jedna z drobnych różnic, które widać dopiero przy wymianie zestawu w obu tych rodzajach gitar.
Różnice w pigułce: tabela dla skanujących
Poznaj różnice między gitarą klasyczną a akustyczną w ośmiu wierszach tabeli. Jeśli jesteś tu tylko po szybką odpowiedź, masz ją od razu.
| Element | Gitara klasyczna | Gitara akustyczna |
| Struny | nylonowe, miękkie dla palców | metalowe, dźwięczne i wymagające siły |
| Szerokość szyjki | większy rozstaw (ok. 52 mm) | węższy (rozstaw ok. 43 mm) |
| Regulacja szyjki | rzadko, naciąg jest łagodny | standard, konieczny przy naciągu ze stali |
| Rozmiary | 1/4 do 4/4, jeden kształt | głównie 4/4, wiele sylwetek |
| Brzmienie | ciepłe, łagodne, stonowane | głośne, jasne, metaliczne |
| Technika | palce, pozycja siedząca | akompaniament |
| Mocowanie | wiązane węzłem | zaczepki przez płytę wierzchnią |
| Typowy repertuar | klasyka, flamenco | piosenki, pop, rock, folk |
Brzmienie i technika gry: palce kontra kostka
Klasyk brzmi ciepło i łagodnie, bo nylon tłumi ostre skrajności, a mniejsze pudło nagradza strunę miękkim brzmieniem zamiast wystrzału. Na klasyku gra się głównie palcami, każdy palec prowadzi swoją strunę, i właśnie tak brzmi fingerstyle oraz repertuar znany z muzyki klasycznej i flamenco. Jeśli twoim marzeniem są łagodne aranżacje, melodie i kontrola nad każdym dźwiękiem, ten charakter cię uwiedzie.
Stalówka daje metaliczne brzmienie, jasne i głośne, więc akompaniament dla śpiewu słychać nawet bez wzmacniacza: od kuchni domowej po ognisko nad rzeką. Tu częściej gra się kostką, a stal daje twarde fundamenty pod każdy dźwięk, a ten charakter rozpoznasz z każdej radiowej listy przebojów. Kto wie, czy nie dlatego jest to najpopularniejszy z rodzajów gitar na świecie, mimo że na starcie boli bardziej.
Gitara klasyczna czy akustyczna dla dziecka?
Dla dziecka rozstrzygają dwie rzeczy: miękkość strun nylonowych i właściwy rozmiar instrumentu. Nylon wybacza delikatne dłonie, które dopiero budują opuszki, a oferta nylonowa obejmuje rozmiary 1/4, 1/2, 3/4 i 4/4, dopasowane do wzrostu, więc sześciolatek nie dostaje instrumentu wielkości deski surfingowej. Wątpliwości, który wymiar wybrać, rozwiewa nasz poradnik o rozmiarach gitary klasycznej dla dziecka.
Stalówka dla dziecka też istnieje, na przykład w wersji 3/4, ale stal na starcie nauki gry bywa dla małych dłoni zniechęcającym treningiem siłowym. Jeśli maluch marzy o rocku i nic innego go nie interesuje, wybór to stalówka od większego wzrostu albo od razu elektryczna, która ma najlżejsze struny z całej rodziny. Do szkoły muzycznej odpowiedzią jest i tak klasyk.
Klasyczna czy akustyczna dla dorosłego początkującego?
Dorosły ma wygodniej i trudniej jednocześnie: dłonie są silniejsze, ale oczekiwania wobec brzmienia wyższe. Jeśli chcesz grać piosenki, śpiewać i towarzyszyć sobie akordami, stalówka da ci pełny, głośny rezultat szybciej. Pierwsze dwa tygodnie cierpienia na opuszkach to cena, którą każdy gitarzysta zapłacił kiedyś tak czy inaczej. Jeśli ciągnie cię gra palcami, muzyka klasyczna albo spokojne granie dla siebie, nylon będzie lepszym wyborem. I nie pozwól, żeby nazwa skazała cię na wyłącznie stare mistrzowie: na nim gra się też pop, filmową muzykę i co tylko zechcesz.
Ta łatwość ma zresztą fabryczny rodowód. Kiedyś gitary masowo wychodziły z zakładów, które na co dzień robiły meble: pudło rodem z klasyka, szeroka szyjka i wysoka akcja, a do tego metalowy zestaw. Pierwszym rytuałem nowego właściciela bywała wymiana strun na nylonowe, bo metal na takiej konstrukcji dociskało się z wysiłkiem, i po tej jednej zmianie różnicę czuły dłonie od razu. Stąd wzięło się przekonanie, że gitara na nylonie jest po prostu łatwiejsza na start.
Tyle że ta historia uczy czegoś przeciwnego niż mit: o wygodzie na starcie decyduje nie etykieta na głowicy, tylko akcja, naciąg i rozstaw. Stalówka z nisko zawieszonym, cienkim naciągiem gra się lżej niż niejeden egzemplarz z wysoką akcją, więc łatwiejsza nie jest kategoria, tylko konkretna gitara z ogarniętym setupem. Dlatego nie powtarzamy formuły "bierz klasyczną, bo łatwiejsza", tylko puszczamy w dłoń oba światy: dłonie nie czytają nazw kategorii, czytają milimetry.
Uczciwie o trzeciej opcji: gitara elektryczna ma najlżejsze zestawy ze wszystkich i najmniejszy korpus, więc fizycznie jest najłatwiejsza na start. Haczyk: wymaga w zestawie wzmacniacza i gra inną muzykę. Porównanie klasyka ze stalówką dotyczy więc ludzi, którzy chcą instrumentu samodzielnego, działającego od razu na podwórku, bez dodatkowego sprzętu. Jeśli to twój przypadek, jesteś we właściwym miejscu.
Trzecia droga: elektroakustyka i elektro-klasyczna
Pomiędzy typami gitar istnieje też sprzęt, który łączy oba światy: gitara elektroakustyczna to zwykły akustyk z puzdrem i przetwornikiem, więc brzmi akustycznie, a do nagłośnienia podłącza się kablem. Jest też elektro-klasyczna, czyli nylonowy gryf i ciepłe brzmienie plus elektronika, rozwiązanie dla tych, którzy grają melodie na scenach i nie chcą mikrofonu przed instrumentem. To nie jest temat na osobny artykuł dopóki nie wiesz, czy w ogóle będziesz grać z nagłośnieniem, ale wiedzieć o nim warto, zanim kupisz pierwszą gitarę.
Nasze typy: modele dostępne w Składzie
Każdy z tych instrumentów przechodzi przez nasze ręce przy przyjęciu do sklepu i wiemy, jak brzmi w pokoju, nie tylko w opisie producenta. Stan magazynowy zmienia się codziennie, więc jeśli któregoś nie widać na stronie, daj znać, znajdziemy go lub zaproponujemy zamiennik.
| Ortega RST5M | klasyk 4/4 na start: uczciwa robota za rozsądne pieniądze, bez udawania, że to koncertowy instrument |
| Ortega RSTC5M-3/4 | klasyk 3/4 dla młodszych gitarzystów: mała dłoń wreszcie dosięga do końca podstrunnicy |
| Fender CD-60 Dreadnought | stalówka na start, materiały to świerk na górze i mahoń w bokach, plus regulacja szyjki |
| Dowina Chianti D-DS | dla wymagających: słowacka pracownia lutnicza, świerkowa płyta i dźwięk, który dojrzewa z gitarą |
| Lag T70ACE | elektroakustyczna: auditorium z wycięciem i puzdrem, gdy akompaniament musi dotrzeć do publiczności |
| Ibanez TOD10N Tim Henson | elektro-klasyczna: nylon na scenie w wersji, którą rozpoznasz z internetowych odsłuchów współczesnych wirtuozów |
Pełne kategorie znajdziesz tutaj: gitary klasyczne, gitary akustyczne, gitary elektro-akustyczne i gitary elektro-klasyczne.
Najczęstsze pytania: klasyczna czy akustyczna
Jaka gitara jest najlepsza na początek: klasyczna czy akustyczna?
Najlepsza na początek jest ta, na której będziesz grał to, co lubisz: wybór zależy od preferencji i repertuaru, bo dla dziecka i delikatnych dłoni najlepszy jest klasyk z nylonem, a dla dorosłego chcącego grać piosenki instrument ze stalami. Technika przenosi się między nimi w obie strony, więc pierwsza gitara nie jest werdyktem dożywotnim, tylko pierwszym rozdziałem.
Na jakiej gitarze najłatwiej nauczyć się grać?
Podstawy gry na gitarze klasowej przychodzą palcom lżej, bo nylonowe struny wymagają mniejszego nacisku, a szerszy gryf porządkuje ułożenie palców. Tyle że o wygodzie decyduje też akcja i ustawienie, więc nie ma łatwego rodzaju, są ogarnięte egzemplarze: po kilku tygodniach opuszki zgrubieją, a liczy się regularność ćwiczeń, nie sama etykieta.
Dla kogo jest gitara klasyczna 4/4?
Gitara klasyczna 4/4 to pełnowymiarowy instrument dla dorosłych i dzieci około 150 centymetrów wzrostu wzwyż. Młodsi gracze powinni szukać rozmiarów 3/4, 1/2 albo 1/4, bo za duża szyjka uczy złych nawyków i zniechęca szybciej niż najtrudniejszy akord.
Czym różni się gitara klasyczna od akustycznej pod względem strun?
Różnice w strunach zaczynają się od samego materiału: nylon w klasyku jest miękki i wiązany węzłem, metal w stalówce wymaga więcej siły i siedzi na zaczepkach. Rodzaj strun decyduje o sile naciągu, o obecności regulacji szyjki w stalówce i o odmiennym brzmieniu na obu gitarach.
Czy można założyć metalowe struny do gitary klasycznej?
Nie, zestaw strun metalowych na klasyka to prosta droga do uszkodzenia instrumentu: mają zdecydowanie większy naciąg, którego konstrukcja szyjki i mocowań nie jest przystosowana udźwignąć. Klasyk dostaje wyłącznie nylon, a o doborze strun do gitary piszemy w naszym poradniku o strunach.
Czy gitara akustyczna jest głośniejsza od klasyka?
Tak, akustyczna gitara ze stalami i większą skrzynią jest zwykle wyraźnie donośniejsza od klasyka, dlatego dobrze sprawdza się w akompaniamencie do śpiewu. Klasyk gra ciszej, ale cieplej i bardziej kontrolowanie, co przy grze palcami bywa zaletą, a nie wadą.
Podsumowanie: jedna decyzja, żadnej straty
Różnica między gitarą akustyczną a klasyczną sprowadza się do strun, a rozstrzyga ją muzyka, którą chcesz grać. Klasyk jest łagodniejszy dla początkujących i stworzony do gry palcami, stalówka donośna i stworzona do piosenek, a granica między nimi jest dziś jeszcze bardziej płynna dzięki wersjom elektroakustycznym. Jeśli decyzja dalej stoi, napisz do nas albo zajrzyj na Skawińską 14: potestujemy oba rodzaje i wybierzemy ten, przy którym twoje dłonie powiedzą to samo co głowa.